XỬ TRÍ CHẢY MÁU TÚI THỪA TÁ TRÀNG
ThS.BS. Vũ Trung Trực, ThS.BS. Nguyễn Trí Cương.
BS. Trần Quốc Đệ và ekip BS gây mê hồi sức.
Ca bệnh điển hình
Bệnh nhân nữ 78 tuổi, tiền sử tăng huyết áp, không rõ bệnh lý dạ dày tá tràng. Xuất hiện đại tiện phân đen 3 ngày, không nôn máu. Xét nghiệm máu cấp cứu phát hiện thiếu máu, cần truyền máu.
Bệnh nhân nhập viện Trung tâm Kỹ thuật cao và Tiêu hóa Hà Nội, được truyền 2 đơn vị máu, dùng PPI bơm tiêm điện trong 72 giờ. Nội soi dạ dày tá tràng và đại trực tràng vào ngày hôm sau.
Nội soi gây mê bằng hệ thống Olympus xác định nguyên nhân xuất huyết tại túi thừa đoạn D2 tá tràng, đại tràng không thấy tổn thương chảy máu. Bệnh nhân được can thiệp cầm máu qua nội soi, sau đó chuyển điều trị nội trú theo dõi.
Chụp cắt lớp vi tính 384 dãy xác định túi thừa D2 tá tràng kích thước khoảng 5 cm, có hình ảnh máu cục trong túi thừa và điểm thoát thuốc. Xét nghiệm máu cho thấy hồng cầu, huyết sắc tố, hematocrit giảm so với sau truyền máu. Bệnh nhân tiếp tục đại tiện phân đỏ đen/
Hội chẩn chuyên môn chỉ định phẫu thuật với chẩn đoán: xuất huyết tiêu hóa cao do chảy máu túi thừa đoạn D2 tá tràng.
Bệnh nhân được phẫu thuật nội soi cắt túi thừa D2 tá tràng. Thời gian phẫu thuật 80 phút, lượng máu mất ít. Sử dụng dao hàn mạch Ligasure và máy cắt nối tiêu hóa nội soi.
Xử trí ca bệnh
Khó khăn trong phẫu thuật
Túi thừa nằm sát nhú tá lớn – vị trí đổ vào của ống tụy và ống mật chủ, nên nguy cơ tổn thương cao.
Hướng xử trí
Phối hợp với ekip nội soi tiêu hóa ngay trong mổ để xác định chính xác vị trí nhú tá lớn, hỗ trợ quá trình cặp và cắt túi thừa, hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng.
Diễn biến sau mổ
Bệnh nhân trung tiện vào ngày thứ 2, có thể ngồi dậy sớm và ăn trở lại từ ngày thứ 3. Các chỉ số xét nghiệm máu cải thiện so với trước mổ. Bệnh nhân đại tiện phân vàng vào ngày thứ 5 và được ra viện sau 7 ngày.
Một số vấn đề liên quan đến túi thừa tá tràng
Túi thừa tá tràng có thể là bẩm sinh hoặc mắc phải, trong đó dạng mắc phải chiếm đa số. Túi thừa bẩm sinh có đầy đủ các lớp của thành tá tràng, trong khi túi thừa mắc phải hình thành do thoát vị của lớp niêm mạc, cơ niêm hoặc lớp dưới niêm qua điểm yếu của thành ruột. Vị trí thường gặp là quanh nhú tá tràng, đặc biệt tại vùng bóng Vater.
Biến chứng có thể gặp
Túi thừa tá tràng có thể gây ra nhiều biến chứng như viêm, chèn ép đường mật – tụy, xuất huyết hoặc thủng túi thừa. Tùy theo từng biến chứng cụ thể, phương pháp điều trị có thể là nội khoa, can thiệp thủ thuật hoặc phẫu thuật.
Khuyến cáo
Khi có các triệu chứng như đau bụng vùng trên rốn tái diễn, nôn máu, đại tiện phân đen hoặc vàng da tắc mật không rõ nguyên nhân, người bệnh cần được thăm khám và nội soi tiêu hóa tại các cơ sở chuyên khoa để được chẩn đoán và xử trí kịp thời.
Tài liệu tham khảo
- Duodenal Diverticulitis: To Operate or Not To Operate
- https://thuctapngoai2014.wordpress.com/2015/11/22/thung-tui-thua-ta-trang-dieu-tri-phau-thuat-va-tai-lieu-nghien-cuu-chuyen-de-tuan-2/
- https://thuctapngoai.wordpress.com/tag/tui-thua-ta-trang/
