THOÁT VỊ BẸN TRẺ EM: DẤU HIỆU NHẬN BIẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ HIỆU QUẢ
PGS Trần Ngọc Sơn, Phó Giám đốc Bệnh viện Saint Paul là người đầu tiên ở Việt Nam ứng dụng phẫu thuật nội soi 1 lỗ trong điều trị thoát vị bẹn ở trẻ em. Hiện tại, kỹ thuật này đang được triển khai thành công tại khoa Phẫu thuật Nhi – Bệnh viện Saint Paul.
Thoát vị bẹn là gì?
Thoát vị bẹn là tình trạng các tạng trong ổ bụng (ruột, mạc nối, buồng trứng…) chui qua ống phúc tinh mạc (hoặc ống Nuck) xuống vùng bẹn.
Biểu hiện là khối phồng:
- Ở bẹn bìu (bé trai)
- Ở bẹn môi lớn (bé gái)
Tỷ lệ mắc bệnh
- 0,8 – 4,4% ở trẻ em
- Trẻ sinh non: có thể tới 30%
- Nam mắc nhiều hơn nữ 5–10 lần
- 60% bên phải, 25–30% bên trái, 10–15% hai bên
Nguyên nhân gây bệnh
Nguyên nhân chính là do ống phúc tinh mạc (hoặc ống Nuck) không đóng kín trước sinh, tạo đường cho tạng trong ổ bụng thoát xuống.
Dấu hiệu nhận biết sớm
- Khối phồng vùng bẹn
- To lên khi ho, khóc, vận động
- Xẹp khi nằm nghỉ
Dấu hiệu nguy hiểm: thoát vị nghẹt
- Khối phồng căng cứng, không xẹp
- Đau, da đổi màu
- Có thể kèm sốt, dấu hiệu tắc ruột
Biểu hiện kèm theo
- Trẻ nhỏ: bỏ bú, nôn, quấy khóc
- Trẻ lớn: đau vùng bẹn
Các xét nghiệm cần thiết
Siêu âm vùng bẹn bìu để xác định tạng thoát vị.
Điều trị thoát vị bẹn
Thoát vị bẹn cần được phẫu thuật sớm ngay khi phát hiện, ở bất kỳ lứa tuổi nào nhằm phòng ngừa biến chứng nghẹt.
Mục đích phẫu thuật là thắt lại ống phúc tinh mạc hoặc ống Nuck.
Phẫu thuật thoát vị bẹn
Chuẩn bị trước phẫu thuật
- Làm xét nghiệm máu cơ bản
- Chụp X-quang phổi
- Khám tai mũi họng
Lưu ý:
Trẻ không được ăn thức ăn đặc trong 6 giờ trước mổ để đảm bảo dạ dày rỗng, giảm nguy cơ trào ngược khi gây mê.
Các phương pháp phẫu thuật
Mổ mở
- Rạch da khoảng 2cm
- Có sẹo
- Không xử lý được bên đối diện
Mổ nội soi (1–3 lỗ): Trong đó, nội soi 1 lỗ là phương pháp tối ưu nhất hiện nay. Ưu điểm của nội soi 1 lỗ:
- Xử lý cả hai bên trong một lần mổ
- Ít đau, hồi phục nhanh
- Không để lại sẹo
Chăm sóc sau mổ
- Dùng giảm đau 1 ngày, không cần kháng sinh
- Ăn uống sau 4 giờ
- Nằm viện 1 ngày
- Thay băng sau 72 giờ
- Không cần cắt chỉ (nếu chỉ tự tiêu) hoặc cắt sau 7 ngày
- Tái khám sau 1 tháng
