VIÊM DẠ DÀY CẤP DO STRESS Ở TRẺ HỌC ĐƯỜNG: BIỂU HIỆN, CÁCH PHÒNG TRÁNH VÀ ĐIỀU TRỊ
BS. Nguyễn Trọng Kiên
Trong những năm gần đây, áp lực học tập, thi cử và lịch sinh hoạt căng thẳng khiến nhiều trẻ em trong độ tuổi học đường gặp các vấn đề về tiêu hóa, trong đó có viêm dạ dày cấp do stress. Đây là tình trạng niêm mạc dạ dày bị tổn thương cấp tính dưới tác động của căng thẳng tâm lý hoặc thể chất kéo dài.
Stress ảnh hưởng đến dạ dày như thế nào?
Khi trẻ căng thẳng, lo âu hoặc mất ngủ kéo dài, cơ thể sẽ tăng tiết các hormone stress như cortisol và adrenaline. Những chất này làm tăng tiết acid dạ dày, giảm lưu lượng máu nuôi niêm mạc dạ dày và làm suy giảm hàng rào bảo vệ tự nhiên của dạ dày. Hậu quả là niêm mạc dạ dày dễ bị viêm, xung huyết, thậm chí xuất huyết.
Ở trẻ học đường, stress có thể xuất phát từ:
- Áp lực học tập, thi cử
- Kỳ vọng quá cao từ gia đình
- Mâu thuẫn bạn bè hoặc bạo lực học đường
- Lịch học thêm dày đặc
- Thiếu ngủ, sử dụng thiết bị điện tử quá nhiều
- Lo âu kéo dài nhưng không được chia sẻ
Dấu hiệu nhận biết trẻ bị viêm dạ dày cấp do stress
- Đau vùng thượng vị (vùng trên rốn)
- Đầy bụng, khó tiêu
- Buồn nôn hoặc nôn
- Chán ăn
- Ợ hơi, ợ chua
- Mệt mỏi, cáu gắt
- Đau tăng khi đói hoặc khi căng thẳng
Một số trường hợp nặng có thể:
- Nôn ra máu
- Đi ngoài phân đen
- Đau bụng dữ dội
- Hoa mắt, chóng mặt do mất máu
Khi có các dấu hiệu này, trẻ cần được đưa đến cơ sở y tế ngay.
Nhiều phụ huynh cho rằng trẻ “đau bụng vặt”, “rối loạn tiêu hóa thông thường” hoặc nghĩ trẻ giả bệnh để né học.
Trong khi đó, trẻ em thường khó diễn đạt cảm xúc tâm lý nên stress dễ bị che giấu sau các triệu chứng cơ thể. Nếu không được phát hiện và điều chỉnh sớm, viêm dạ dày có thể tái phát nhiều lần, ảnh hưởng đến dinh dưỡng, giấc ngủ và kết quả học tập của trẻ.
Điều trị viêm dạ dày cấp do stress ở học sinh như thế nào?
Việc điều trị cần kết hợp giữa dùng thuốc và giảm stress.
Điều trị y khoa
- Thuốc giảm tiết acid dạ dày
- Thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày
Điều chỉnh chế độ ăn uống
- Theo dõi biến chứng xuất huyết nếu có
- Phụ huynh không nên tự ý mua thuốc giảm đau hoặc thuốc dạ dày cho trẻ dùng kéo dài.
Giảm stress cho trẻ – yếu tố quan trọng nhất
- Giúp trẻ ngủ đủ giấc
- Hạn chế học quá tải
- Tạo môi trường gia đình thoải mái
- Khuyến khích trẻ chia sẻ cảm xúc
- Tăng hoạt động thể thao, vui chơi ngoài trời
- Hạn chế thức ăn cay nóng, nước ngọt có gas và thức ăn nhanh
- Cho trẻ ăn đúng giờ, không bỏ bữa sáng
Điều quan trọng là người lớn cần lắng nghe và đồng hành cùng trẻ thay vì chỉ tập trung vào điểm số.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám?
Nên cho trẻ khám chuyên khoa tiêu hóa khi:
- Đau bụng kéo dài trên vài ngày
- Đau tái đi tái lại nhiều lần
- Sụt cân, chán ăn
- Nôn ói thường xuyên
- Có dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa
- Trẻ stress kéo dài hoặc có biểu hiện lo âu, trầm buồn
Viêm dạ dày cấp do stress ở trẻ học đường đang ngày càng phổ biến trong cuộc sống hiện đại. Đây không chỉ là bệnh lý tiêu hóa mà còn phản ánh áp lực tâm lý mà trẻ đang phải đối mặt. Sự quan tâm, thấu hiểu và cân bằng giữa học tập với nghỉ ngơi là “liều thuốc” quan trọng giúp trẻ khỏe mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần.
