UNG THƯ THỰC QUẢN: ĐỪNG ĐỢI CÓ TRIỆU CHỨNG MỚI ĐI KIỂM TRA
BS. Bùi Thị Hằng
Một bệnh nhân nam 47 tuổi quay lại tái khám tại trung tâm chúng tôi sau can thiệp ung thư thực quản giai đoạn sớm cách đây 8 tháng.
Điều đặc biệt là trước khi được chẩn đoán, bệnh nhân hoàn toàn không có triệu chứng gì: không nuốt nghẹn, không đau ngực, không sụt cân, sinh hoạt bình thường. Bệnh nhân chỉ có tiền sử hút thuốc lá và uống rượu kéo dài nhiều năm, đây đều là các yếu tố nguy cơ hàng đầu của ung thư biểu mô vảy thực quản.
Khi nội soi kiểm tra sức khỏe định kỳ lần đầu, bệnh nhân tình cờ được chúng tôi phát hiện tổn thương nghi ngờ ung thư sớm thực quản và sau đó được can thiệp **cắt tách dưới niêm mạc qua nội soi.
Phát hiện ung thư thực quản giai đoạn sớm bằng nội soi NBI kết hợp phóng đại
Kết quả giải phẫu bệnh
- Ung thư biểu mô vảy biệt hóa độ II
- Tổn thương chỉ xâm nhập lớp mô đệm trong niêm mạc
- Chưa xâm nhập cơ niêm và dưới niêm mạc
- Chưa xâm nhập mạch máu hay thần kinh
- Diện cắt bên và diện cắt đáy âm tính
Đây là một kết quả rất tốt, phản ánh tổn thương được phát hiện ở giai đoạn rất sớm và đã được điều trị triệt để qua nội soi mà không cần phẫu thuật cắt thực quản hay điều trị bổ sung.
Sau can thiệp, bệnh nhân nằm viện 5 ngày và chỉ có cảm giác nuốt vướng nhẹ trong một thời gian ngắn rồi nhanh chóng quay trở lại sinh hoạt và công việc bình thường, không gặp biến chứng đáng kể.
Đó cũng chính là ưu điểm rất lớn của điều trị ung thư sớm qua nội soi: can thiệp tối thiểu, bảo tồn thực quản, hồi phục nhanh và chất lượng cuộc sống gần như được giữ nguyên.
Tái phát tổn thương loạn sản thực quản sau điều trị
Tuy nhiên, sau đó bệnh nhân vẫn tiếp tục hút thuốc lá và uống rượu.
Kết quả kiểm tra sau 3 tháng tại một cơ sở khác ghi nhận sẹo can thiệp xơ nhẵn, chưa phát hiện bất thường. Đến lần tái khám thứ hai (sau can thiệp lần đầu 7 tháng), bệnh nhân quay lại trung tâm chúng tôi.
Kết quả ngoài sẹo cũ ổn định, bằng nội soi nhuộm màu kết hợp phóng đại, chúng tôi phát hiện thêm 2 tổn thương nhỏ khác nghi ngờ loạn sản mức độ cao.
Các tổn thương này tiếp tục được can thiệp cắt tách dưới niêm mạc qua nội soi.
Kết quả giải phẫu bệnh lần hai
- Loạn sản nặng biểu mô vảy
- Diện cắt đáy và diện cắt bên không còn tổn thương
Ung thư thực quản có thể không có triệu chứng ở giai đoạn đầu
Thoát khỏi căn bệnh ung thư thực quản tới 2 lần, bệnh nhân thực sự rất may mắn.
Bởi ung thư thực quản là một trong những ung thư đường tiêu hóa có tiên lượng xấu nếu phát hiện muộn. Khi bệnh nhân bắt đầu xuất hiện các triệu chứng như nuốt nghẹn, nghẹn tăng dần, sụt cân hay đau ngực, bệnh thường đã không còn ở giai đoạn sớm.
Đó cũng là lý do vì sao tầm soát ung thư thực quản theo khuyến cáo quốc tế không nên đợi đến khi có triệu chứng mới đi kiểm tra.
Ai nên tầm soát ung thư thực quản định kỳ?
Theo các hướng dẫn của ESGE, JGES và nhiều nghiên cứu từ Nhật Bản, nơi có kinh nghiệm hàng đầu trong phát hiện ung thư thực quản giai đoạn sớm, nhóm nguy cơ cao nên được nội soi tầm soát định kỳ, đặc biệt:
- Nam giới trên 40 tuổi
- Hút thuốc lá kéo dài
- Uống rượu thường xuyên
- Tiền sử ung thư vùng đầu cổ hoặc thực quản
- Tiền sử tổn thương loạn sản thực quản
Nội soi nhuộm màu kết hợp phóng đại giúp phát hiện tổn thương sớm
Trong đó, nội soi nhuộm màu kết hợp nội soi phóng đại hiện là phương pháp hiệu quả nhất giúp phát hiện các tổn thương biểu mô phẳng rất nhỏ mà nội soi ánh sáng trắng thông thường có thể bỏ sót.
Case lâm sàng này cũng cho thấy một điều rất quan trọng: ngay cả khi tổn thương ban đầu đã được cắt bỏ hoàn toàn, các tổn thương mới vẫn có thể tiếp tục xuất hiện, đặc biệt nếu các yếu tố nguy cơ như thuốc lá và rượu chưa được kiểm soát.
Vì vậy, nội soi theo dõi định kỳ sau can thiệp là cực kỳ cần thiết. Tầm soát đúng thời điểm, phát hiện đúng giai đoạn, can thiệp đúng phương pháp: đó chính là cơ hội giúp nhiều bệnh nhân tránh được ung thư tiến triển và giữ lại chất lượng cuộc sống.
