HỘI CHỨNG BÀN CHÂN BẸT LÀ GÌ? PHƯƠNG PHÁP CHỮA TRỊ HỘI CHỨNG BÀN CHÂN BẸT
BS. Trần Nguyễn Nhật
Hội chứng bàn chân bẹt là gì?
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
Dị tật bàn chân bẹt
Bàn chân bình thường có vòm giúp phân bố lực, giữ thăng bằng và giảm chấn động khi di chuyển. Ở người bị bàn chân bẹt, cung dọc bị sụp xuống, khiến gần như toàn bộ gan bàn chân tiếp xúc với mặt đất.
Khi đi lại, phần cạnh trong của bàn chân có xu hướng áp xuống đất, lâu dài có thể gây biến dạng. Khi vận động, bàn chân kém linh hoạt, dễ té ngã; gót chân vẹo ra ngoài, bàn chân đổ vào trong, ảnh hưởng đến khớp cổ chân.
Ngoài ra, tình trạng này còn làm thay đổi trục chi dưới, khiến cẳng chân và khớp gối xoay lệch, từ đó gây đau, viêm hoặc thoái hóa khớp sớm.
Nguyên nhân gây ra bàn chân bẹt
Nguyên nhân có thể bao gồm
- Thói quen đi chân đất hoặc giày dép đế phẳng từ nhỏ
- Yếu tố di truyền
- Bệnh lý xương khớp, thần kinh
- Béo phì, đái tháo đường
- Tuổi cao hoặc mang thai
Khoảng 30% dân số có bàn chân bẹt ở các mức độ khác nhau. Ban đầu có thể không gây đau, nhưng về lâu dài có thể gây đau khớp và mất cân bằng vận động.
Dấu hiệu nhận biết bàn chân bẹt ở trẻ
Sau 5 tuổi, nếu bàn chân vẫn phẳng và có biểu hiện bất thường, cần đưa trẻ đi khám.
Dấu hiệu gồm:
- Lòng bàn chân không có vòm
- Trẻ dễ té, vận động kém linh hoạt
- Bàn chân nghiêng vào trong khi đi
- Trẻ than đau bàn chân, mắt cá hoặc đầu gối
Ảnh hưởng của bàn chân bẹt
Bàn chân bẹt có thể gây:
- Lệch trục chi dưới, ảnh hưởng khớp gối
- Đau lưng, ảnh hưởng cột sống
- Biến dạng ngón chân
- Dáng đi nặng nề, kém linh hoạt
- Ảnh hưởng tâm lý và sinh hoạt
Cách điều trị hội chứng bàn chân bẹt
Cha mẹ nên đưa con đi khám nếu phát hiện triệu chứng đặc thù như trẻ có khuynh hướng áp cạnh trong của bàn chân xuống đất. Việc chữa bàn chân bẹt tốt nhất là khi trẻ ở độ tuổi từ 2 – 7 tuổi.
Nếu được phát hiện sớm, phương pháp trị liệu không phẫu thuật với đế giày chỉnh hình y khoa sẽ là giải pháp đơn giản và hiệu quả để điều chỉnh tật bàn chân bẹt ở trẻ em. Đây là một miếng lót giày được thiết kế đặc biệt đo trên bàn chân của từng trẻ, miếng lót này giúp tạo vòm và nâng đỡ bàn chân, hỗ trợ xương khớp trở về đúng trục.
Đế chỉnh hình này có thể được lót dưới hầu hết các loại giày dép thông dụng của trẻ và được khuyến cáo nên sử dụng thường xuyên trong các hoạt động đi đứng hàng ngày, mỗi khi bàn chân của trẻ phải chịu lực. Đi đế giày chỉnh hình thường xuyên, cấu trúc bàn chân của trẻ 2 – 7 tuổi có thể trở về vị trí cân bằng mong muốn.
Từ sau giai đoạn này cho đến khi trẻ đủ 12 tuổi, việc tạo vòm chân mang lại hiệu quả cải thiện thấp hơn và thời gian mang đế chỉnh hình cũng kéo dài hơn. Ở người trưởng thành, việc sử dụng đế chỉnh hình chỉ có tác dụng ngăn ngừa đau khớp, thoái hóa khớp… nhưng không thể tạo vòm chân được nữa và bệnh nhân cần mang đế chỉnh hình suốt đời.
Khi nào cần phẫu thuật?
Phẫu thuật hiếm khi cần thiết, thường chỉ áp dụng cho trẻ trên 8 tuổi khi dị tật nặng hoặc có bất thường gân gót.
Ca bệnh lâm sàng
Trẻ 11 tuổi bị bàn chân bẹt kèm chân chữ X hai bên và chồi xương. Sau phẫu thuật, bệnh nhân hồi phục tốt và kết quả sau 6 tháng rất khả quan.
Hình ảnh ca bệnh trước và sau mổ.
